Kalkoen

Een kalkoen kan hard rennen, wel dertig kilometer per uur.

In Duitsland en Nieuw-Zeeland leven 'wilde' kalkoenen die ooit als huisdier gehouden werden, maar daarna weer verwilderd zijn.

Het klokkende geluid dat de haan maakt is tot een afstand van anderhalve kilometer te horen.

Hoe ziet hij eruit?

Kalkoenen zijn grote siervogels. Ze hebben een kale kop en lange lellen (vleesslierten) aan hun neus en keel. Echt heel mooi vinden de meeste mensen ze niet, maar ze zien er wel bijzonder uit. Ze kunnen wel 1 meter 20 hoog worden en hun uitgespreide vleugels zijn van punt tot punt wel 1 meter 40 breed. Een volwassen kalkoen kan tien kilo wegen. Hanen hebben vaak meer kleuren dan hennen. Ook zijn ze een stuk groter en hebben ze felgekleurde keellellen. Er zijn meer dan twintig verschillende kalkoenenrassen, zoals de Duitse blauwe en de Sologne kalkoen. De verschillende soorten hebben verschillende kleuren. Kalkoenen worden ongeveer twaalf jaar oud.

Hoe leeft hij?

Kalkoenen leven van nature in groepen in de bossen van Noord- en Midden-Amerika. Als huisdier kom je ze over de hele wereld tegen. Kalkoenen leven het grootste deel van de dag op de grond. Om te slapen kiezen ze meestal een plekje in een boom, dat is veiliger. De wilde kalkoen kan een klein stukje vliegen. Sommige gefokte rassen kunnen helemaal niet meer vliegen omdat ze te zwaar zijn. In een groep kalkoenen is het heel duidelijk wie er de baas is en wie niet. De dieren ‘praten’ door middel van geluiden met elkaar. Het bekendste geluid is het klokkende geluid dat de mannetjes (hanen) maken om de aandacht van vrouwtjes (hennen) te trekken.

Voortplanting

Als een kalkoen zo’n tien maanden is, kan hij jongen krijgen. De haan roept de hennen door klokgeluiden te maken en zich mooi te maken door zijn staartveren als een waaier omhoog te zetten. Na de paring bouwt de hen een nest op de grond en legt daar acht tot twintig eieren in. Na 25 tot 31 dagen broeden komen de eieren uit. De kuikens komen al na 24 uur van het nest af en eten dan zelf. Ze blijven vier tot tien maanden bij hun moeder.

Bijzonderheden over de kalkoen

Soms vallen kalkoenhanen mensen aan, door tegen ze op te vliegen of door te pikken. Een boze kalkoen kan een mens verwonden, maar echt gevaarlijk is het niet. Als een volwassen haan een kind aanvalt, wordt het wel gevaarlijk.

Soms is het nodig om een kalkoen op te pakken, maar omdat hij zo zwaar is, is dat geen karweitje voor kinderen.

Het geluid dat kalkoenhanen maken, kan ergernis opleveren voor de buren.

Kalkoenen kunnen erg goed zien en horen.

Huisvesting

Kalkoenen worden vaak buiten gehouden op een groot terrein met een hek eromheen. Ze kunnen goed tegen de kou, maar toch is het verstandig om voor een nachthok te zorgen. Voor twee kalkoenen moet het nachthok minstens negen vierkante meter groot zijn. Kalkoenen slapen graag op zitstokken, een stuk boven de grond. Als je geen groot terrein hebt, kun je ook een volière maken. Deze moet voor twee kalkoenen ongeveer zestien vierkante meter zijn. Ook in een volière horen de kalkoenen een nachthok te hebben. Op de bodem van het hok kun je bijvoorbeeld stro of houtkrullen gebruiken. Kalkoenen nemen graag een zandbad, zorg er dus voor dat er zand is in hun verblijf. Het liefst wonen ze in groepen, daar moet je dus wel voldoende ruimte voor hebben. Meestal leeft een haan samen met meerdere hennen.

Voeding

Het beste kun je speciaal kalkoenvoer geven, daar zit alles in wat een kalkoen nodig heeft om gezond te blijven. Dit is bijvoorbeeld te koop bij veevoederbedrijven. Je kunt als extra ook groenvoer geven, zoals kool. Verder is het belangrijk dat een kalkoen maagkiezel krijgt. Dat zijn kleine steentjes die in de maag zorgen dat het voedsel beter verteert. Kalkoenen zijn zware vogels. Zorg voor extra stevige voerbakken die ze niet makkelijk om kunnen stoten. Kalkoenen moeten altijd vers drinkwater hebben.

Verzorging

Kalkoenen die je buiten houdt, hebben vooral goede voeding nodig en natuurlijk moet je hun leefruimte schoonhouden. Kortwieken (afknippen van een aantal veren zodat de kalkoen niet meer kan vliegen) moet elk jaar gebeuren. Als kalkoenen ruien, groeien de afgeknipte veren immers weer aan. Kortwieken moet je laten doen door iemand die precies weet hoe dat moet. Een zieke kalkoen doet niets, gaat apart zitten en stopt met eten. In een groep pikken de andere dieren het zieke dier. Daarom is het heel belangrijk om een zieke kalkoen apart te zetten. Haal er natuurlijk ook snel de dierenarts bij.

WEL … altijd je handen wassen als je de kalkoenen hebt verzorgd. De dieren kunnen ziektes hebben die besmettelijk zijn voor mensen.

NIET… de poten van een kalkoen hard vastpakken, want die zijn erg kwetsbaar.

WEL … zorgen dat kalkoenen altijd vers drinkwater hebben.

NIET… knuffelen met een kalkoen en hem stevig vasthouden. Daar houden deze dieren helemaal niet van.