Paard

Is dit een huisdier voor jou?

Als kind kun je een paard alleen samen met je ouders kopen en zij zullen je ook moeten helpen bij het verzorgen van je paard. Als jullie een paard willen kopen, vraag dan advies aan iemand die er alles van weet, zoals de dierenarts, de baas van de manege of je paardrijdinstructeur. Denk van tevoren goed na waarvoor je een paard wilt. Wil je rijden of mennen, lekker het bos in of wedstrijden rijden? Hoeveel ervaring heb je? Een paard houden is duur en kost bovendien heel veel tijd.

Leuke weetjes

In de hele wereld worden paarden die kleiner zijn dan 147 cm (schouderhoogte) ‘pony’ genoemd. Maar in Nederland loopt de ponymaat door tot 157 cm.

Het Australische paard Noddy is vrijwel zeker het grootste paard ter wereld. Zijn schouderhoogte is 2.06 meter en hij weegt 1.300 kilo.

Het oudste paard ooit werd 62 jaar. Hij heette Old Billy en werd geboren in Engeland in 1760. Hij stierf in 1822.

Maak kennis met dit dier

Hoe ziet hij eruit?

Er zijn meer dan tweehonderd paarden- en ponyrassen, die verschillen in karakter, lichaamsbouw en kleur. Er zijn pony’s (schouderhoogte tot 147 cm, maar in Nederland noemen ze een paard tot 157 cm nog een pony!), koudbloeden (grote, zware, rustige dieren), warm- of halfbloeden (slanker en wat meer opgewonden van karakter) en volbloeden (de Arabier en Engels volbloed). Voorbeelden van pony’s zijn de Shetlander en de Welsh pony. Koudbloeden zoals de Shire en het Nederlands Trekpaard worden vaak gebruikt als recreatiepaard of trekpaard. Warmbloeden, zoals het KWPN-paard en de Hannoveraan, zijn geschikt voor de sport. Volbloeden staan bekend om hun snelheid en uithoudingsvermogen. Paarden worden gemiddeld tussen de 20 en 25 jaar oud. Pony’s worden meestal ouder dan paarden.

Hoe leeft hij?

In het wild trekken paarden in kleine groepen rond. Het zijn kuddedieren, ze zijn dus niet graag alleen. Ze gebruiken hun oren, staart, lichaamshouding en geluiden om met elkaar te 'praten'. Paarden gebruiken hun neus om hun omgeving te verkennen, voedsel te zoeken en andere paarden te herkennen. Verder kunnen ze erg goed horen en ver zien. Ze zijn gelukkig als ze veel kunnen bewegen, frisse lucht kunnen ademen, de hele dag door kleine beetjes kunnen eten en als ze gezelschap hebben. Paarden zijn erop ingesteld om meteen te kunnen vluchten als er een roofdier komt: we noemen ze vluchtdieren.

Voortplanting

Als een paard ongeveer anderhalf is, is hij vruchtbaar, maar als je een veulentje wilt, kun je beter wachten tot het paard minstens drie jaar oud is voordat je gaat fokken. Elf maanden na de bevruchting wordt een veulen geboren. Binnen enkele minuten kan het al staan en lopen. Het veulen drinkt de eerste maanden bij zijn moeder en eet daarna ook ander voer. Veel veulens worden op een leeftijd van vierenhalve maand bij de moeder weggehaald (gespeend), maar later mag ook.

Bijzonderheden over het paard

Paarden zijn vluchtdieren, ze kunnen van schrik op hol slaan of naar achteren trappen. Hierdoor gebeuren er vaak ongelukken. Zet dus altijd een veiligheidshelm (cap) op als je gaat rijden en gebruik veiligheidsstijgbeugels. Neem paardrijles bij een gediplomeerde instructeur en let altijd op om te zien of er dingen zijn waar je paard van kan schrikken. Ook rondom het paard moet je altijd opletten!

Het is verstandig om het paard dat je wilt kopen te laten keuren. Dit kost tussen de 100 en 600 euro.

Elke paardeneigenaar moet van zijn dier een paspoort hebben en zijn dier laten chippen. Dan weet de politie of de dierenarts wie de eigenaar is en waar die woont, en kan een ontsnapt dier weer bij de eigenaar worden teruggebracht.

Als hij drie jaar is, kan een paard normaal gesproken leren om bereden te worden.

Verzorging

Huisvesting

Een paard houd je in een manege, een pensionstal of op een wei. In het weiland moeten paarden kunnen schuilen tegen zon, wind en regen. Kijk of er geen giftige planten groeien en gebruik geen prikkeldraad. Als er voldoende ruimte in het weiland is, kunnen merries (vrouwtjespaarden) en ruinen (gecastreerde mannetjespaarden) vaak wel bij elkaar staan. Hengsten (mannetjespaarden) moeten apart gehouden worden om ruzies en ongewenste veulentjes te voorkomen.

De paardenstal moet ruim zijn. Je paard moet er met gemak in kunnen draaien en een beetje kunnen rondscharrelen. Verder moet het er veilig, schoon, droog en licht genoeg zijn. Er moet frisse lucht zijn, zonder dat het tocht. Paarden moeten eigenlijk altijd contact met andere paarden kunnen hebben: een paard dat de hele dag alleen staat, is ongelukkig. Op de vloer van de stal gebruik je stro of houtkrullen – geen zaagsel, want dat is te stoffig!

Voeding

Paarden eten vooral gras en ruwvoer (zoals hooi). Een paard op stal geef je drie tot vijf keer per dag hooi. Daarnaast kun je krachtvoer geven, bijvoorbeeld haver of brokken. Pony’s hebben minder krachtvoer nodig dan paarden. Brokken zijn te koop bij diervoederzaken, dierenspeciaalzaken en ruitersportzaken. Hooi en stro kun je kopen bij de boer. Een paard moet altijd water kunnen drinken.

Verzorging

Paarden moeten iedere dag voldoende beweging hebben. Dat kan door ze in het weiland los te laten of door op ze te rijden. Borstel paarden regelmatig om de huid te verzorgen. Controleer de hoeven op steentjes of andere voorwerpen die het paard kreupel kunnen maken. Laat de dierenarts ieder jaar naar het gebit van je paard kijken. Iedere zes tot acht weken moet een paard naar de hoefsmid om zijn hoeven te laten verzorgen. Een gezond paard heeft een glanzende vacht, is niet te mager en kijkt helder en vrolijk de wereld in. Zijn mest is stevig en glanzend. Controleer dagelijks of hij geen wonden heeft. Als je twijfelt over de gezondheid van je paard, ga dan naar de dierenarts.

Wat wel en wat niet!

NIET… vlak achter een paard gaan staan. Hij kan uit schrik plotseling naar achter trappen!

WEL … goed voeren en zorgen voor een schone stal en een schoon weiland, dan zorg je ervoor dat je paard minder gauw ziek wordt.

NIET… je paard de hele dag binnen laten staan, maar hem elke dag even de wei in laten bij soortgenoten.

WEL … een valhelm (cap) opzetten als je gaat paardrijden.